
Gửi đến các em học sinh muốn làm thiện nguyện: “Đừng làm thiện nguyện kiểu truyền thông nữa”.
Hồi còn trẻ, cô từng mang trong mình giấc mơ sẽ đi “cứu thế giới” và mong muốn được làm việc tại các tổ chức phi chính phủ (NGOs). Có lần, cô tham gia vào một dự án nghiên cứu về tình hình xóa đói giảm nghèo tại một thôn nhỏ ở Hòa Bình. Khi phỏng vấn người dân, cô nhận thấy câu trả lời của họ rất giống nhau, đầy khách sáo và có phần xa cách.
Sau một hồi trao đổi, một người trong làng bất ngờ hỏi cô mua đôi giày đang đi ở đâu. Cô mới nhận ra đôi giày ấy quá nổi bật so với khung cảnh và hoàn cảnh của dân làng – nó vô tình nhấn mạnh thêm sự khác biệt giữa cô, một “người thành phố”, với họ. Kỷ niệm này khiến cô ngẫm lại, tự hỏi liệu mình đã thực sự hiểu người dân và đã làm được gì để giúp đỡ họ, hay chỉ đang hành động vì bản thân và mơ mộng của chính mình.
CỘNG ĐỒNG YẾU THẾ KHÔNG PHẢI NƠI ĐỂ CHÚNG TA CHỨNG MINH ƯU THẾ, TÀI NĂNG VÀ LÒNG TỐT CỦA MÌNH.
Thời gian qua, cô thấy nhiều câu lạc bộ và dự án tình nguyện do các em học sinh, sinh viên tổ chức.
Mỗi dịp lễ, các em thường tụ họp, lên một chuyến xe đến thăm một trung tâm, một bản làng, hoặc một nơi nào đó có những người ”yếu thế” trong xã hội. Các em đến dạy học hoặc cho quà, ngồi tâm sự, chơi đùa với các em nhỏ, với hy vọng có thể giúp đỡ họ và học hỏi những bài học về cuộc sống.
Thế rồi hết ngày, các em chụp một tấm ảnh, đăng story kèm nhạc nhẹ nhàng, cảm động vì mình đã làm một việc tốt và được học thêm một bài học về cuộc đời này.
Nhưng chậm lại một chút, hình như chúng ta bỏ quên những câu hỏi sau đây:
Các bạn có biết họ cần gì không? (Bạn hỏi họ cần gì chưa? Bạn đã hỏi chuyên gia trong lĩnh vực chưa? Bạn biết có ai đã cho họ điều tương tự hay chưa?).
Các bạn có biết cách “cho” họ chưa? (Bạn có biết một ngày của họ diễn ra thế nào không? Bạn tới bao nhiêu tiếng, vào ngày nào để họ không bị mất công mất việc? Đã chọn cách ăn mặc, cư xử phù hợp để không gây thêm khoảng cách chưa?).
Các bạn có chịu được hậu quả xấu nhất không? (Đã xem xét những gì mình làm có thể gây ra những kết quả không mong đợi gì chưa? Nếu có, đã chuẩn bị để giải quyết chưa?).
Bản thân cô thời còn trẻ cùng đã đi làm thiện nguyện, để rồi đau đáu: Rút cục ngoài một tấm ảnh và cảm giác hạnh phúc nhất thời, mình có thực sự giúp được gì cho cộng đồng?
Cô rất quý sự trong sáng và nhiệt thành muốn cống hiến cho xã hội của người trẻ – họ đơn thuần muốn tốt cho cộng đồng chứ! Do vậy, cô vẫn khuyến khích các bạn học sinh, sinh viên làm công tác xã hội.
Nhưng chúng ta sẽ cần chậm lại, nghiêm túc hơn để sự trong sáng không trở thành biện hộ cho việc chúng ta làm việc thờ ơ và thiếu cân nhắc.
Dù trong sáng, chúng ta cũng vẫn cần có trách nhiệm, bởi lẽ chúng ta đang can thiệp vào nhịp sống vốn có của một con người mà!
Trích 𝐓𝐨̂𝐢 đ𝐚̃ 𝐬𝐨̂́𝐧𝐠 𝐦𝐨̣̂𝐭 𝐜𝐮𝐨̣̂𝐜 đ𝐨̛̀𝐢 𝐩𝐡𝐢 𝐭𝐫𝐮𝐲𝐞̂̀𝐧 𝐭𝐡𝐨̂́𝐧𝐠 (Tiến sĩ Phí Linh Giang)