
Có bữa ngồi coi lại mớ hình cũ, tôi chợt nghĩ:
Chắc trong đời người, chỉ có hai chặng đường là sống trọn vẹn nhất. Một là cái thuở còn nhỏ xíu, chưa biết buồn phiền là gì, cứ cười toe toét, chơi giỡn tới bến, ngã đau cũng cười, giận hờn cũng mau quên. Hai là khi tóc đã chớm bạc, đã nghỉ hưu, không còn bon chen gì nữa, chỉ cần sáng sớm pha bình trà, rồi ngồi nhìn cháu chơi đùa là thấy đời vui đủ.
Tôi thích nhìn nụ cười của người già, nụ cười hiền, chậm rãi, ấm áp. Họ nhìn con cháu lí lắc, thấy đời mình còn chút gì đó để tiếp nối. Ở hai đầu đời người, khi còn thơ bé và lúc về già, người ta dễ thấy hạnh phúc hơn, vì một bên chưa mang gánh nặng gì, còn bên kia đã buông xuống tất cả.
Hồi tiểu học, tôi mê nhất là mấy tháng hè. Hè là không có đi học, được nghỉ ở nhà, tha hồ bày trò nghịch. Sáng thì tôi quậy ông, ông chiều tôi đủ thứ. Chiều lại chạy sang nhà bà, đòi bà hái cho mấy trái cây chín trong vườn. Giờ lớn rồi, mùa hè càng nhỏ lại, còn xíu xiu.
Bữa kia lướt feed news, tôi thấy mấy clip cảnh tụi nhỏ nghỉ hè về quê, mà bỗng thấy có phần mình trong đó. Ông bà đang nghỉ hưu yên ổn, tự nhiên bị đám nhỏ kéo tới nhà mấy tháng làm náo loạn. Đứa thì đòi ăn, đứa đòi chơi, rượt nhau chạy khắp sân. Ông vừa cười vừa chạy theo, tay bưng ly sữa, tay chụp cái khăn mùi xoa. Cả đám nhỏ thì tung tăng, còn ông bà thì muốn tăng sông, lau mồ hôi rịn trên trán.
Mấy đứa nhỏ nó chạy tới chạy lui, la hét, chọc phá ông bà, tưởng là phá phách, mà kỳ thực là đang làm hồi sinh cái sân, cái hiên, cái nếp nhà đã từng yên ắng quá lâu.
Hạnh phúc của người già đơn giản lắm: được thấy cháu mình về lại ngưỡng cửa xưa, nghe tiếng cười giòn tan vang lên trong mái nhà quen thuộc. Họ thể hiện bằng một nụ cười hiền lành, lặng lẽ mà hạnh phúc.
Tôi chậc tiếc nuối, vì có những mùa hè, sân nhà ông bà vẫn râm mát, trái cây vẫn trĩu cành, giọng ve sầu vẫn râm ran gọi nắng, mà mấy đứa nhỏ thì chẳng thấy về. Ông bà cứ ngồi chờ, mỗi buổi chiều lại ngó ra ngõ, nghe tiếng xe là tưởng đâu bố mẹ chở tụi nhỏ tới. Vậy mà ngóng hoài vẫn vắng.
Mấy đứa nhỏ ở phố lớn, hè này bận học thêm, bận lớp vẽ, lớp tiếng Anh, bận với mấy trò chơi trong điện thoại.
Có lần, tôi bắt gặp một dòng chữ được người ta chia sẻ:
“Qua nhà ông bà chơi đi cháu, ông bà lắp wifi rồi nè.”
Đọc dòng tin nhắn mà thấy buồn. Đó là lời mời mọc của những người già đang cố níu lại sự hiện diện của con cháu bằng một thứ xa lạ với tuổi thơ họ. Ông bà đâu có biết dùng wifi, nhưng sợ tụi nhỏ về rồi lại bỏ đi liền vì “chán”.
Họ chẳng bao giờ muốn nỗi buồn của mình ảnh hưởng đến ai. Nhưng nó nằm trong ánh mắt khẽ nhìn qua ô cửa, trong tiếng thở dài khe khẽ buổi trưa vắng. Có trách gì tụi nhỏ đâu. Ông bà chỉ nhớ… nhớ cái thời cả nhà đông đủ, tiếng cười tiếng nói chuyện đầy ắp tình yêu thương. Khi đó, mùa hè là mùa của sum vầy. Mất nó, mùa hè cũng lạnh lẽo như cái lạnh của mùa đông.
Ông bà không sống thêm vì tuổi thọ, cũng không phải vì chút hoa lợi từ con cháu gửi về, mà vì có người để chờ, có tiếng cười để nhớ, có ký ức để giữ cho lòng không trống rỗng.
Cuộc đời ông bà, vì có gia đình, vì còn trông mong một ngày con cháu lại về quây quần bên nhau, nên mới đáng sống đến vậy.
Đinh Ngọc Sơn