
Bảy năm trước, lần đầu tiên tôi đặt chân vào khu rừng nguyên sinh của Vườn Quốc gia Cát Tiên, cảm giác như bước vào một thế giới khác – tĩnh lặng, nguyên sơ và tràn đầy sự sống của vài tỉ loài động thực vật. Bảy năm sau, khi trở lại, cảm giác ấy không hề nhạt nhoà. Rừng vẫn thế, vẫn xanh thẳm, vẫn vang vọng tiếng chim hót gọi nhau giữa tán lá, vẫn có những dòng suối trong veo róc rách len lỏi qua từng phiến đá. Và tôi, vẫn là kẻ lữ hành mang trong trái tim khao khát tìm tòi học hỏi, nhưng lần này tôi mang theo nhiều hơn những bước chân khám phá. Tôi mang theo những suy tư về công trình sáng tạo của Thiên Chúa.
Hai ngày sống giữa thiên nhiên nơi Bàu Sấu, xa cách hoàn toàn với cuộc sống hiện đại, không sóng điện thoại, không internet, không điện đóm loa đài, tôi cảm nhận một sự hoà mình vào tạo thành. Không còn tiếng ồn xe cộ, không còn những ánh đèn đô thị, chỉ có hương rừng ngai ngái, những đoá hoa dại vươn mình khoe sắc, và những cơn gió mang theo hơi thở của đất trời. Chính giữa khung cảnh ấy, tôi nhận ra rằng thiên nhiên không chỉ là một phần của thế giới vật chất, mà còn là dấu chỉ thiêng liêng của Đấng Sáng Tạo. Kinh nghiệm này dẫn tôi đến một suy tư lớn hơn : Theology of Creation không chỉ là một học thuyết trừu tượng, mà là một lời mời gọi để con người ý thức về mối tương quan giữa mình với Thiên Chúa và vạn vật. Từ đó, tôi muốn đi sâu vào hành trình khám phá công trình sáng tạo của Thiên Chúa Ba Ngôi, vai trò của con người trong tạo thành, và sự thiêng liêng của thiên nhiên như một bí tích sống động của Đấng Tạo Hoá.
Vừa đặt chân vào rừng, tôi lập tức cảm nhận được sự khác biệt hoàn toàn so với thành phố đông đúc, ồn ào. Không gian nguyên sơ của Bàu Sấu mở ra trước mắt, với những tầng cây cổ thụ, hơi thở của mùi đất lan toả và âm thanh của muôn loài hoà thành một bản giao hưởn sống động. Khi nhìn lên bầu trời cao rộng, tôi chợt nhớ đến lời của Thánh vịnh gia : “Một hơi Chúa thở tạo thành muôn tinh tú, một lời Chúa phán làm ra chín tầng trời” (Tv 33,6). Chính Thiên Chúa Cha đã dựng nên tất cả, từ những ngọn cây cổ thụ vươn lên đón ánh sáng đến dòng nước lặng lẽ chảy, mang theo sự sống cho cả khu rừng.
Tính chất Ba Ngôi trong sáng tạo cũng được phản ánh nơi tạo thành. Thế giới tự nhiên không phải là một tổng thể hỗn độn, mà là một hệ sinh thái hài hoà, nơi mọi sinh vật nương tựa nhau để tồn tại. Khi đi dọc những con đường mòn trong rừng, tôi cảm nhận sự sống đan xen, kết nối trong một trật tự tuyệt diệu. Đây chính là dấu ấn của một Thiên Chúa tạo dựng và duy trì hướng dẫn vạn vật đến sự viên mãn.
Thần Khí đồng hành với mọi tạo thành và trở thành bà đỡ cho sự sinh hạ những điều mới lạ trong tình yêu. Ngài hiện diện với vạn vật trong tính mỏng dòn, giới hạn, khả tử của chúng và gìn giữ mọi thụ tạo đau khổ bằng tình yêu cứu chuộc để lôi kéo tất cả vào tương lai chung kết nơi cuộc sống thần linh. Một buổi sáng sớm ở Bàu Sấu, tôi thức dậy khi màn sương còn vương trên mặt hồ và những giọt sương long lanh như phản chiếu ánh sáng từ nơi cao vút. Lúc ấy, tôi cảm nhận rõ hơn bao giờ hết về Thần Khí của Thiên Chúa đang bao phủ tạo thành. Sách Sáng Thế mô tả Thần Khí là “hơi thở sự sống” (St 2,7), là nguồn gốc làm cho vạn vật tồn tại và phát triển.
Như thế, Thần Khí Chúa hiện diện và hoạt động cách cụ thể trong thế giới tạo thành. Thần Khí là năng lực biến đổi thụ tạo đến sự viên mãn và phong phú. Chính Ngài làm cho khu rừng rộn ràng sức sống, khiến cho chim chóc ca hát, cây cối đâm chồi nẩy lộc và những sinh vật nhỏ bé vẫn tiếp tục hành trình sinh tồn. Theo Giáo huấn Công Giáo, Thần Khí hướng tất cả về tương lai viên mãn trong Thiên Chúa. Trong tĩnh lặng của khu rừng, tôi như được mời gọi lắng nghe nhịp đập của trái đất và nhận ra rằng thiên nhiên mang một chiều kích thiêng liêng sâu xa hơn cả việc con người chỉ nhìn thấy nó là một phần của thế giới vật chất.
Nếu như Thiên Chúa Cha dựng nên thế giới và Thánh Thần gìn giữ nó, thì Đức Kitô chính là Đấng Cứu Chuộc, đưa tạo thành vào một tương lai mới. Đức Giêsu là sự tự siêu thăng của toàn thể vũ trụ vào trong lòng Thiên Chúa... Ngài chính là biến cố cứu độ bởi vì Ngài vừa là lời dâng tặng của Đấng Sáng Tạo cho thụ tạo vừa là tiếng đáp trả của thụ tạo lên Thiên Chúa. Cũng như nhân loại cần được cứu cuộc khỏi tội lỗi, thiên nhiên cũng đang rên siết và chờ đợi ngày được giải thoát : “Muôn loài thọ tạo cùng chung tiếng rên siết, mong đợi ngày được giải thoát khỏi cảnh hư nát mà bước vào vinh quang tự do của con cái Thiên Chúa” (Rm 8,19-23).
Trong dấu lạ hóa nước lã thành rượu ngon (Ga 2), Đức Giêsu được xem như người khai thác thiên nhiên cách cẩn trọng. Ngài mời gọi con người sử dụng nó cho nhu cầu của đồng loại. Chính nhờ việc đáp ứng nhu cầu thiết thực của họ mà thế giới tự nhiên tìm thấy cùng đích của mình. Điều này gợi cho tôi một suy tư khi chứng kiến những cánh rừng bị tàn phá bởi nạn khai thác gỗ trái phép, những dòng sông bị ô nhiễm, và những sinh vật bị đe doạ tuyệt chủng. Công trình sáng tạo đang bị tổn thương, và trách nhiệm của con người không chỉ là tận hưởng thiên nhiên, mà còn phải tham gia vào công trình cứu cuộc của Đức Kitô bằng cách bảo vệ tạo thành. Khi bước đi giữa khu rừng, tôi cảm nhận như chính mình đang bước vào một ngôi thánh đường thiên nhiên, nơi mọi loài cùng hướng về Thiên Chúa trong sự mong đợi được phục hồi trọn vẹn.
Để kết lại, tôi xin có đôi điều vắn tắt bằng trọn niềm cảm mến. Sứ mệnh hiện nay của con người rất rõ ràng: Gìn giữ sự đa dạng sinh học. Đây có lẽ là thách đố lớn nhất mà con người phải đương đầu bởi vì nó đòi hỏi trí thông minh, khả năng cộng tác, lòng quảng đại, và sự dấn thân. Điều này đặc biệt đúng cho tín hữu Kitô giáo vì Thiên Chúa của họ là Đấng đã thổi sự sống cho muôn loài. Để làm được như vậy, Con người hiện đại phải nhìn ngắm vũ trụ để nhận ra mầu nhiệm sung mãn của Thiên Chúa. Chính tại điểm này mà khoa học gặp gỡ đức tin để trả lời cho những khắc khoải của kiếp người.
8/8/2024
Đinh Ngọc Sơn.